أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
430
قانون ( فارسى )
كممايه و آبكى گرداند و آن را برساند و آمادهء بيرون آمدن سازد . و در اين فاصله تا ماده به رسائى كامل مىرسد مادهء آبكى شده و آبكى را وسيلهء داروى كمتأثيرتر بيرون آورند كه ماده بخشكد . اگر تشخيص دادى كه مادهء سبب درد مفاصل ، مخلوط از چند خلط است داروى اسهالى و داروى گذاشتنى بر جاى درد را از دو داروى علاجى تركيب كن ؛ ليكن بهتر آن است كه در سرآغاز پيدايش درد به مداوا نپردازى و خونگيرى نكنى ؛ زيرا خونگيرى خلط سبب درد مفاصل را برمىانگيزد و به ساير بدن راه مىيابد و آنچه كه لازم است بيرون آيد بيرون نمىآيد . مسئلهء پاكسازى از راه دارو هم همين حالت را دارد . بيمار تا ماده پخته مىشود بر نوشيدن بر آبجو دوام كند . اگر پرشدن از ماده به حدّى بود كه بايد بيرون داده شود ، دارويى به بيمار بده كه يك بار يا دو بار شكمش كار كند ، مثلا آب كاسنى و تاجريزى با خيارچنبر دارويى بخورد . و بهتر آن است كه از اين داروها حقنه شود . اگر درد از اثر پاكسازى شروع به پايين آمدن كرد ، بايد كاملا مواظب باشى چنان دارويى به بيمار ندهى كه سبب حركت خلطهاى بدن به سوى جاى دردمند باشد و اوقات بحران بيمارى درد مفاصل را در نظر داشته باش ! در روزهاى چهارم ، هفتم و يازدهم - كه روزهاى بحران بيمارى است و بحران خوب و سلامت در بيمارى درد مفاصل آن است كه در روز چهاردهم شروع مىشود - اگر امكان دارد تا پخته شدن ماده ، پاكسازى را به تأخير انداز و در اين فاصله وسيلهء پاشيدن آب سرد ، آب گرم ، آب ولرم و بنا به دستوراتى كه دربارهء پاشيدنيها داده شده است ، درد را چندانكه ممكن است تسكين ده و كار را از پاشيدن آب سرد بر مفاصل دردمند شروع كن ! در استفاده از داروهاى ماليدنى بر مفاصل دردمند بايد احتياط كامل بخرج دهى ! اگر گرم و گرمىبخش بر جاى دردمند بمالى ، مادهء بيمارى را جذب مىكند و بيشتر مىسازد . اگر مادهء ماليدنى مخدر باشد ، ماده را بند آورده و مانع رسيدنش مىشود . اگر داروى ماليدنى سردىبخش باشد ، مادهء غليظ و پرمايه را به خامى مىكشاند و مادهء كممايه را تحليل مىبرد و در نتيجه بيمارى به طول مىانجامد . حتى آب گرم بر مفاصل دردمند پاشيدن به زيان مفاصل است ؛ زيرا مفاصل را مرطوب مىكند . اسكنجبين چون ترش است ، زياد با درد مفاصل سازگار نيست . بزرهاى پرتأثير - از قبيل بزر رازيانه - بر مفاصل ماليدن خوب نيست كه ممكن است مادهء داخل مفاصل را - كه به وجود آورندهء درد است - بسوزاند و متحجر كند . هرگاه تشخيص دادى كه مادهء سبب درد مفاصل كاملا پخته و رسيده است ، بيمار را وسيلهء داروهاى امثال سورنجان ( شنبليد ) و بوزيدان از ماده پاكسازى كن و به آهستگى به مقدار كم خون بكش ! سپس خزه و امثال آن را بر مفاصل دردمند بمال ! مواظب باش ! نكند در ابتداى معالجه داروى بسيار كم تأثير سفارش كنى كه ماده را به حركت